تصويب طرح اصلاح موادي از قانون مدني (مواد 946 تا 948)
سايت حقوقي دادخواهي -> حقوق مدني
تصويب اصلاحات كميسيون درخصوص طرح اصلاح موادي از قانون مدني (جهت تأمين نظر شوراي محترم نگهبان)
رئيس ـ دستور جلسه را اعلام بفرماييد.
دبير (حاجيبابايي) ـ اولين دستور گزارش كميسيون قضايي و حقوقي درمورد طرح اصلاح موادي از قانون مدني (اعاده شده از شوراي محترم نگهبان) است. سخنگوي كميسيون قضايي جناب آقاي رحيمي بفرماييد.
رئيس ـ آقاي رحيمي بفرماييد.
امينحسين رحيمي (سخنگوي كميسيون قضايي و حقوقي) ـ
بسمالله الرحمن الرحيم
گزارش كميسيون قضايي و حقوقي به مجلس شوراي اسلامي
پيرو گزارش مورخ 11/9/87 درخصوص طرح اعاده شده اصلاح موادي از قانون مدني به شماره چاپ (471) كه در جلسه علني مورخ 17/9/87 مجلس مطرح و بدليل وجود ابهام به اين كميسيون اعاده گرديده بود، پس از استفتاء از مقام معظم رهبري و اطلاع از نظر معظمله و بحث و بررسي در جلسه كميسيون اصلاحيه زير مورد تصويب قرار گرفت. اينك گزارش آن تقديم مجلس محترم شوراي اسلامي ميگردد.
رئيس كميسيون قضايي و حقوقي ـ علي شاهرخي
مطابق اصلاحيهاي كه بوجود آمده مواد (946) و (948) قانون مدني اصلاح گرديده كه عين اين مواد را من قرائت ميكنم و خدمت عزيزان توضيح ميدهم.
ماده (946) قانون مدني: «زوج از تمام اموال زوجه ارث ميبرد و زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج يك هشتم از عين اموال منقول و يك هشتم از قيمت اموال غير منقول، اعم از عرصه و اعيان ارث ميبرد. درصورتيكه زوج هيچ فرزندي نداشته باشد سهم زوجه يك چهارم از كليه اموال به ترتيب فوق ميباشد».
ماده (948) هم كه اصلاح شده اين است: «هرگاه ورثه از اداي قيمت امتناع كنند، زن ميتواند حق خود را از عين اموال استيفاء نمايد».
اشاره كنم كه مطابق قانون مدني كه الان جاري است و مصوب سال 1307 هست، درصورتيكه شوهر فوت كند زن از اموال منقول كلاً ارث ميبرد، آن يك هشتم يا يك چهارم بلحاظ فرزنددار بودن يا فرزنددار نبودن زوج سهم خود را از عين اموال منقول ميبرد. اما درحال حاضر از اموال غير منقول زن فقط از قيمت ابنيه و اشجار ارث ميبرد، يعني از زمين ارث نميبرد. اگر فرض كنيد آپارتمان و خانهاي باشد، فقط از قيمت ساختمان ارث ميبرد، از قيمت زمين و عرصه ارث نميبرد. اين براساس فتواي مشهور فقهاء بوده كه قانون مدني از آن تبعيت كرده است.
اما بعضي از فقهاي عظام نظرات متفاوتي با اين نظر داشتند، ازجمله مقام معظم رهبري كه نظرشان اين است كه زن در اموال غير منقول از عرصه هم ارث ميبرد و اين مشكلات زيادي را حل ميكند. الان در تقسيم ارث در دادگاههاي ما حقيقتاً مشكلاتي وجود دارد. آپارتماني هست، سهم ورثه از كل آن است، ولي سهم زن فقط از اعياني است، يا زمين كشاورزي كه در آنجا اهميت آن هم بيشتر هست، فقط از قيمت اشجار ارث ميبرد، از زمين ارث نميبرد.
با اين اصلاحيه كه انشاءالله نمايندگان محترم به آن رأي ميدهند، از اين به بعد اگر همسري فوت كرد، زوجه از كليه اموال ارث ميبرد، تفاوت آن با اموال منقول و غيرمنقول در اين است كه در اموال منقول از عين آن ارث ميبرد، در اموال غير منقول از قيمت آن. البته اگر ورثه از پرداخت قيمت امتناع كنند، زن ميتواند سهم خودش را در اموال غير منقول هم از عين استيفاء كند. تقاضا داريم همكاران محترم به اين اصلاحيه رأي بدهند كه زوجه هم بتواند سهمالارث خودش را از اموال غير منقول هم استيفاء كند، خيلي متشكر.
دبير (حاجيبابايي) ـ آقاي رئيس! مثل اينكه مخالف نيست، اگر اجازه بدهيد براي رأيگيري قرائت كنم.
رئيس ـ مخالف ندارد، براي رأيگيري قرائت بفرماييد.
دبير (حاجيبابايي) ـ پيشنهاد كميسيون قضايي و حقوقي براي رفع ايراد شوراي محترم نگهبان به اين شكل اصلاح شده.
طرح اصلاح موادي از قانون مدني به شرح زير اصلاح ميشود:
ماده واحده ـ مواد (946) و (948) قانون مدني مصوب 18/2/1307 به شرح زير اصلاح و ماده (947) آن حذف ميگردد.
1 ـ ماده (946) ـ زوج از تمام اموال زوجه ارث ميبرد و زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج يك هشتم از عين اموال منقول و يك هشتم از قيمت اموال غير منقول اعم از عرصه و اعيان ارث ميبرد. درصورتيكه زوج هيچ فرزندي نداشته باشد سهم زوجه يك چهارم از كليه اموال به ترتيب فوق ميباشد.
2 ـ ماده (948) ـ هرگاه ورثه از اداي قيمت امتناع كنند، زن ميتواند حق خود را از عين اموال استيفاء نمايد.
براي تأمين نظر شوراي محترم نگهبان رأيگيري بفرماييد.
رئيس ـ حضار 222 نفر، اصلاح مواد (946) و (948) قانون مدني است، كه نظر شوراي نگهبان را تأمين كند، دوستان نظر خود را اعلام بفرمايند. پايان رأيگيري را اعلام ميكنم، تصويب شد.